Stanje temeljnih ljudskih prava u Crnoj Gori

11.12.2020.

Povelja Evropske Unije o temeljnim ljudskim pravima iz 2000. godine sadrži 49 temeljnih ličnih, ekonomskih, socijalnih i političkih ljudskih prava. Temeljna ljudska prava predstavljaju izuzetno širok pojam i obuhvataju veliki broj ljudi pa nije iznenađujuće u kojoj mjeri su ona bila generalno kršena. Njihovo kreiranje nije bio događaj, već proces, ubrzan širenjem liberalne demokratije kao dominantnog političkog režima u svijetu. Taj proces još uvijek traje i nije iznenađujuće što smo i danas svjedoci njihovoj zloupotrebi. Iznenađujuće je da u jednom modernom, evropskom društvu 21. Vijeka, kakvo je crnogorsko na papiru vidimo jedan nedostatak opšte volje za sprečavanjem kršenja temeljnih ljudskih prava. Takođe, za brigu je i stepen nepoznavanja ovih prava kod šire javnosti. Odgovorne institucije se mnogo i ne bave njima, danas pod izgovorom pandemije. Međutim, činjenica je da je socijalna kriza u Crnoj Gori mnogo dublja od ove globalne zdravstvene i ekonomske.

Institucije sistema su u 2020. godini bili najveći kršioci temeljnih ljudskih prava u Crnoj Gori. Manjak odgovornosti glavnih donosilaca odluka i njihova ignorantnost na zahtjeve građana doveli su do toga da vladavina prava bude jedan stakleni stub crnogorskog društva, što se odražava na zloupotrebu temeljnih ljudskih prava. Policijska brutalnost, ograničavanje slobode izražavanja i kršenje zdravstvenih prava samo su šlag na torti problema sa kojima se suočava naša zemlja. Jeftine političke floskule, a ne suštinsko djelovanje, postale su simbol rada većine državnih institucija što je dovelo do ovog ekonomskog, zdravstvenog, političkog i socijalnog sunovrata u kom se nalazimo.

Crna Gora, kao zemlja koja teži evropskim principima koje bi u praksi trebalo da predstavlja Evropska Unija, ima izuzetan problem sa implementacijom tih principa. Ne živimo u idealnom svijetu, ali činjenice u vidu statističkih podataka nam govore dovoljno o dubini krize našeg društva. Prema podacima Eurostata, Crna Gora ima najdužu radnu nedelju u Evropi (44,4 sata; EU prosjek je 37,1 sat), stopa nezaposlenosti je 19,3% (EU prosjek je 7,6%), dok prema podacima Monstata prosječna zarada u Crnoj Gori iznosi 540€, dok je iznos prosječne potrošačke korpe na mjesečnom nivou 680€. Monstat nije objavljivao podatke o stopi i granici apsolutnog siromaštva od 2017. godine. Ovi podaci dovoljno govore o životnom standardu naših sugrađanki i sugrađana. Oni najprije pokazuju odnos prema aktivnom radnom stanovništvu i prema pravima radnika. Javni sektor karakteriše neefikasnost i nefleksibilnost, a krajnje žrtve toga su građanke i građani, dok je privatni sektor svojevrsan simbol zloupotrebe radnika u Crnoj Gori. Uvijek postoje izuzeci, ali nije zdravo za jedno društvo da dobre stvari budu izuzeci. Manjkamo na primjerima dobre prakse i primjerima kažnjivosti suprotne koji bi mogli doprinijeti drastičnoj promjeni društvene situacije koja nam je prijeko potrebna.

Govoriti o temeljnim ljudskim pravima u Crnoj Gori znači primarno govoriti o njihovoj zloupotrebi. Upravo je takav odnos najvažnijih subjekata društva prema ljudskim pravima doveo do reflektovanja socijalne krize na ekonomsku i zajedno sa već davno ustanovljenom zdravstvenom krizom, istisnuo na površinu suštinske probleme našeg društva. Jedna zemlja, čiji je glavni socio-politički cilj ulazak u Evropsku Uniju ne može napraviti ozbiljniji korak ka ostvarenju tog cilja ukoliko se dinamika društvenih odnosa unutar nje ne bazira na temeljnim ljudskim pravima. Zbog toga je potrebna veća sloboda izražavanja, veća odgovornost i transparentnost institucija, poštovanje Ustava, eliminacija diskriminacije i korupcije i brojne druge korekcije kako bi ovo društvo postalo ono jednakih šansi. 

Autor: Nikola Mumin

Tekst je originalno pisan za jutarnji program radija KRŠ.








Komentari

Učestvuj i ti

Pošaljite vaš stav ili pitanje. Otvoreni smo za sve vašeideje i sugestije.

Prijavi se

Učestvuj i ti

cross Zatvori

Prijatelji sajta